એક ફકીરનું ભિક્ષા પાત્ર ના ભરી શક્યો રાજા, પછી ફકીરે જે કહ્યું તે દરેકે સમજવા જેવું છે.

0
711

એક સમયે એક રાજમહેલના દરવાજે ભારે ભીડ લાગેલી હતી. મોટી સંખ્યામાં લોકો ઉભા હતા. દરેક જણ રાજા પાસે ભિક્ષા માંગી રહ્યા હતા. રાજા પણ ખુશી ખુશી એ બધાની ઝોળી ભરી રહ્યા હતા.

એક ફકીરે પોતાની ઝોળી ફેલાવીને રાજા પાસેથી ભિક્ષા માંગી. તેણે ભિક્ષામાં માંગણી કરી કે તેની આખી ઝોળી સોનાના સિક્કાઓથી ભરી દેવામાં આવે.

દિવસનો પહેલો દાન આપવાનો સમય ચાલી રહ્યો હતો, આવા સમયે રાજાએ ક્યારેય કોઈને ના કહ્યું નહોતું, તેથી રાજાએ પોતાના એક દરબારીને ફકીરની ઝોળીમાં સોનાના સિક્કા ભરવાનો આદેશ આપ્યો.

દરબાર રાજાની વાત સાંભળીને તિજોરી પાસે ગયો અને એક વાસણમાં સોનાના સિક્કા લાવ્યો. ફકીરે તેના નાના ભિક્ષા પાત્રને આગળ કર્યું અને કહ્યું, “બસ આને સોનાના સિક્કાઓથી ભરી દો.”

જ્યારે દરબારીએ તે ભિક્ષા-પાત્રમાં સોનાના સિક્કા મૂક્યા, ત્યારે તેણે જોયું કે ફકીરનું ભિક્ષા પાત્ર હજી ખાલી છે. તે તરત જ ફરીથી તિજોરી પાસે ગયો અને કેટલાક સોનાના સિક્કા લાવ્યો. પછી તેણે તે સિક્કા ભિક્ષાપાત્રમાં મૂક્યા પરંતુ આ વખતે પણ તે પાત્ર ભરાયું નહીં. એ જ રીતે આ સિલસિલો લાંબો સમય ચાલતો રહ્યો, દરબારી સિક્કા લાવીને પાત્રમાં નાખતો રહ્યો પણ પાત્ર ભરાતું જ નહોતું.

આખરે દરબારીએ કંટાળીને આ બધી વાત પોતાના રાજાને કહી, રાજા પણ આ સાંભળીને મૂંઝવણમાં પડી ગયો. એવું કેવી રીતે બની શકે કે આપણે એક ભિક્ષાપાત્ર ભરી શકતા નથી?

બધાને પરેશાન જોઈને ફકીરે કહ્યું કે, જો તમારાથી આ ભિક્ષાપાત્ર ભરાઈ રહ્યું નથી તો તમે મને ના પાડી દો. હું કોઈને કંઈ કહીશ નહીં અને ખાલી વાસણ લઈને જતો રહીશ. હવે તે રાજાની પ્રતિષ્ઠાની વાત હતી, તેથી તેણે તે ભિક્ષાપાત્રમાં બધો ખજાનો મૂકવાનો આદેશ આપ્યો. પણ આ શું, રાજાએ પોતાનો બધો તિજોરી ખાલી કરી, તેની પાસે જે કંઈ હતું તે બધું પાત્રમાં મૂક્યું, પણ અદ્ભુત પાત્ર ભરાયું જ નહિ.

રાજા હવે સમજી ગયો હતો કે ન તો આ ભિક્ષાપાત્ર સામાન્ય છે અને ન તો આ ભિક્ષા માંગનાર વ્યક્તિ. તેથી તેણે તરત જ ફકીરને પ્રણામ કર્યા અને, પોતાની અસમર્થતા દર્શાવતા પૂછ્યું, “સાધુ, તમારું પાત્ર સામાન્ય નથી, તેને ભરવું મારી ક્ષમતાની બહારની વાત છે. શું હું પૂછી શકું કે આ અદ્ભુત પાત્રનું રહસ્ય શું છે?”

ફકીર હસવા લાગ્યા અને બોલ્યા, “કોઈ ખાસ રહસ્ય નથી. આ પાત્ર માણસના દિલના આધાર પર બનેલું છે. શું તમે નથી જાણતા કે માણસનું દિલ ક્યારેય ભરાઈ શકતું નથી? તેને પૈસા, પદ, જ્ઞાનથી કે ગમે તેનાથી ભરો તે ખાલી રહેશે, કારણ કે તે આ વસ્તુઓથી ભરવા માટે બનેલું જ નથી. આ સત્યને ન જાણવાને કારણે માણસ જેટલુ વધુ મેળવે છે, તેટલો તે ગરીબ થતો જાય છે.

દિલની ઈચ્છાઓ કંઈ મેળવીને પણ સંતોષાતી નથી. શા માટે? કારણ કે, હૃદય ભગવાનની પ્રાપ્તિ માટે બનેલું છે.