રામાયણનો ભાવાર્થ સંક્ષિપ્તમાં 3 : જાણો વશિષ્ઠજીએ રામ, લક્ષ્મણ, ભરત અને શત્રુઘ્ન નામ કેમ રાખ્યા.

0
655

રામાયણ – ૩

દશરથજીએ બાળ સ્વરૂપ જોયું, અને હૃદય ભરાણું છે, પરમ આનંદ થયો છે.

રામ-દશરથની ચાર આંખ મળી, રામ લાલા એ ગાલમાં સ્મિત કર્યું છે, દશરથ રાજા જીભ પર મધ મૂકી રામને મધ ચટાડવા લાગ્યા, રાજાએ વશિષ્ઠને વેદ મંત્રો બોલવાનું કહ્યું.

વશિષ્ઠજી કહે છે કે – રામના દર્શન કરી વેદો તો શું? મારું નામ પણ ભૂલાઈ ગયું છે. હું શું મંત્ર બોલું?

દર્શનમાં નામ – રૂપ ભુલાય છે ત્યારે દર્શનનો આનંદ આવે છે. “તત્ર વેદા અવેદા ભવન્તિ”…… ઈશ્વર દર્શન (ઈશ્વર સાક્ષાત્કાર થાય) પછી વેદો ભુલાય છે. પછી વેદોની જરૂર પણ નથી.

લૌકિક નામ – રૂપની વિસ્મૃતિ થાય (ભૂલાઈ જાય) ત્યારે બ્રહ્મ સંબંધ થાય છે.

વશિષ્ઠજીએ બાળકોનું નામકરણ કર્યું છે.

આ કૌશલ્યાનો પુત્ર છે, તે સર્વને આનંદ આપનાર છે. “રમન્તે યોગિનઃ યસ્મિન ઇતિ રામ.“

તે સર્વને રમાડે છે – તેથી તેનું નામ રામ રાખું છું.

સુમિત્રાનો પુત્ર સર્વ લક્ષણ સંપન્ન છે – તેથી તેનું નામ લક્ષ્મણ રાખું છું.

કૈકયીનો પુત્ર રામ પ્રેમથી જગતને ભરી દેશે – એટલે તેનું નામ ભરત રાખું છું,

ને ચોથો પુત્ર શત્રુ ઓનો વિનાશ કરશે એટલે તેનું નામ શત્રુઘ્ન રાખું છું.

રામ વગર આરામ મળતો નથી. જીવ માત્ર આરામ – શાંતિને શોધે છે.

જીવ માત્ર શાંતિનો ઉપાસક છે. એવી શાંતિ ખોળે છે કે જેનો ભંગ ન થાય.

રામજીની મર્યાદાનું પાલન થાય તો જ આવે શાંતિ મળી શકે.

ધર્મનું ફળ છે શાંતિ, અને અધર્મ નું ફળ છે અશાંતિ.

ધર્મની મર્યાદાનું પાલન ન કરે તેને શાંતિ મળતી નથી. સ્ત્રી – સ્ત્રીની મર્યાદામાં રહે અને પુરુષ – પુરુષની મર્યાદામાં રહે. અને મર્યાદા જ્યાં સુધી ઓળંગે નહિ ત્યાં સુધી અશાંતિ આવતી નથી.

પહેલાં કરતાં અત્યારે મંદિરોમાં ને કથાઓમાં ભીડ વધારે થાય છે, એમ લાગે કે લોકોમાં જ્ઞાન-ભક્તિ વધ્યાં છે, પણ મનુષ્યોને શાંતિ નથી અને તેથી તે શાંતિને મદિરોમાં ખોળવા જાય છે.

લોકો ધર્મ મર્યાદા પાળતા નથી અને ધર્મ (સ્વ-ધર્મ) ને ભૂલ્યા છે. ધર્મ વગર શાંતિ નથી.

ચંદ્ર, સૂર્ય સમુદ્ર – એ બધા પ્રભુની મર્યાદા પાળે છે, સમુદ્ર પોતાની મર્યાદા છોડે તો પ્રલય થાય.

એક મનુષ્ય જ પોતાની મર્યાદા ભૂલે છે, લોકોને થોડા પૈસા મળ્યા, અધિકાર મળ્યા, માન મળ્યું એટલે તે ધર્મની મર્યાદા છોડે છે…. મને પૂછનાર કોણ?

સનાતન ધર્મ કેવો છે – તે જાણવું હોય તો રામજીના જીવનનો અભ્યાસ કરવો જોઈએ.

રામજી માને છે હું ધર્મ-પરતંત્ર છું. રઘુનાથજી મર્યાદા પુરુષોત્તમ અને સર્વ સદગુણોના ભંડાર છે.

રામ એ પરમાત્મા હોવાં છતાં ધર્મનું, મર્યાદાઓનું ખુબ પાલન કરે છે.

અને કદી પણ મર્યાદાનો ભંગ કર્યો નથી.

– પૂ. ડોંગરેજી મહારાજ.

(શિવોમ પરથી.)